• AMC

ХУУЛЬЧААС АСУУДАГ ТҮГЭЭМЭЛ АСУУЛТУУД

Updated: Mar 17, 2020


Гэрээгээ нотариатаар батлуулах уу?

Нотариатаар гэрчлүүлбэл зохих хэлцлийг сүүлийн жилүүдэд нэлээд багасгасан. Иргэний хууль, Нотариатын тухай хуулинд заасны дагуу үл хөдлөх эд хөрөнгөтэй холбоотой түүнийг худалдах, шилжүүлэх, барьцаалах хэлцлүүд болон итгэмжлэл, гэрээслэлийг л нотариатаар заавал гэрчлүүлж байж хүчин төгөлдөр болно. Иймээс нотариатаар заавал батлуулах шаардлагагүй гэрээг батлуулж, цаг, мөнгөө үрэх хэрэггүй.


Гэрээ байхгүй, эх хувь нь байхгүй яах уу?

Хуулинд заасны дагуу шүүхэд өгч байгаа бүх бичмэл нотлох баримтыг эхээр нь, хэрэв эхийг өгөх боломжгүй бол нотариатчаар гэрчлүүлсэн хуулбарыг өгнө. Амаар хийсэн хэлцлийн хувьд тухайн үйл баримтыг нотлох тасалбар, мөнгө шилжүүлсэн баримт, пайз болон бусад нотлох зүйл байж болно. Тэгэхээр аливаа чухал гэрээ, хэлцлийг заавал бичгээр хийж, өөртөө эх хувийг хадгалж авч үлдэх хэрэгтэй.


Шүүхээр явбал хэр хугацаа шаардагдах вэ?

Хэрэг, маргаан болгон харилцан адилгүй, мөн шүүхийн шатанд харилцан адилгүй нөхцөл байдал үүсдэг учраас энэ хугацаан дээр тогтсон хугацаа хэлэхэд хэцүү. Хэрэг маргаан болон дээрх хүчин зүйлүүдээс хамаараад нэг хэрэг хурдандаа 2-6 сарын хугацаанд, удаандаа хэдэн жил үргэлжлэх тохиолдолд гардаг. Жишээ нь, иргэн болон захиргааны хэрэг дээр анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хүлээн авсан өдрөөс хойш 7 хоногийн дотор хэрэг үүсгээд, хэрэг үүсгэсэн өдрөөс хойш 60 хоног, давж заалдах болон хяналтын шатны шүүхээс хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр ирүүлсэн бол шүүгч хэргийг хүлээж авснаас хойш 30 хоног, давж заалдах болон хяналтын шатны шүүх хэргийг хүлээн авснаас хойш 30 хоног дотор тус тус шийдвэрлэнэ хэмээн хуульд заасан. Гэхдээ дунд нь олон янзын нөхцөл байдлын улмаас энэ хугацаа сунгагдаж болдог.


Хөөн хэлэлцэх хугацаа

Үйлчлүүлэгчдээс “одоо шүүхэд хандаж болох уу, энэ асуудал тэдэн онд, тэдэн жилийн өмнө болсон асуудал” гэж их асуудаг. Иргэний хэргийн хувьд Иргэний хуульд заасан хөөн хэлэлцэх ерөнхий хугацаа 10 жил, гэрээний үүрэгтэй холбоотой хөөн хэлэлцэх хугацаа 3 жил, үл хөдлөх эд хөрөнгөтэй холбоотой гэрээний үүрэгтэй холбоотой хөөн хэлэлцэх хугацаа 6 жил гэх мэт тусгай асуудлаар нь зааж өгсөн. Захиргааны хэргийн хувьд захиргааны үйл ажиллагаанд гомдол гаргах ажиллагаа Захиргааны ерөнхий хуульд заасан журмын дагуу явагдсан бол шийдвэрийг мэдэгдсэнээс хойш захиргааны хэргийн шүүхэд 30 хоногийн дотор нэхэмжлэл гаргана.


Гэрээний нөгөө талынхаа хаягийг мэдэхгүй, яах вэ?

Ихэнх үйлчлүүлэгчид нөгөө талынхаа хаяг, цаашлаад хууль ёсоор үйл ажиллагаа явуулдаг эсэх, гаргаж өгч байгаа бичиг баримт нь хууль ёсны эсэхийг сайн шалгалгүй, хуульчаас зөвлөгөө авалгүй гэрээ байгуулдаг. Хариуцагчийн оршин суугаа газрын хаяг мэдэгдэхгүй байвал түүнийг эрэн сурвалжлуулахаар нэхэмжлэгч шүүхэд хүсэлт буюу нэхэмжлэл гаргаж болно. Гэхдээ оршин суугаа хаяг нь олдохгүй эсхүл байн байн хаягаа өөрчилж, цаг хугацаа алдах тохиолдол их гардаг учраас гэрээ байгуулахдаа нөгөө талынхаа байр байдлыг сайн судлах, хурууны хээгээр нь түц машинаас оршин суугаа хаягийг нь тодруулж авах, хуульчтайгаа зөвлөлдөж ярилцах, бичиг баримтыг хамт нягталж судлах, шаардлагатай бол хуульчаар хууль зүйн магадлан дүгнэлт гаргуулах зэрэг шаардлагатай арга хэмжээнүүдийг авах хэрэгтэй.


Гэрээ байгуулсан, цагдаад хандах уу?

Нөгөө талтайгаа гэрээ байгуулсан л бол цагдаагийн байгууллага иргэний хэрэг гэж үзээд ямар ч гомдол хүлээж авахгүй.


Нэхэмжлэлээ аль шүүхэд өгөх вэ?

Иргэний хэргийн хувьд нэхэмжлэлийг дийлэнхдээ хариуцагчийн оршин суугаа газрын шүүхэд гаргана. Гэхдээ дотроо нарийвчлаад хуулинд заасан байдаг. Жишээ нь, хариуцагч нь хуулийн этгээд байвал нэхэмжлэлийг түүний ажил хэргээ байнга явуулдаг, эсхүл удирдах байгууллага нь байгаа газрын шүүхэд гаргана, хариуцагчийн оршин суугаа газар мэдэгдэхгүй байвал нэхэмжлэлийг эд хөрөнгө нь байгаа газрын шүүхэд гаргаж болно. Мөн нэхэмжлэгчийн сонгон авсан нутаг дэвсгэрийн харьяалал, шүүхийн онцгой харьяалал гэсэн зохицуулалтууд хуулинд байдаг. Захиргааны хэргийн хувьд, нэхэмжлэлийг тухайн шийдвэр гаргасан захиргааны байгууллагын оршин байгаа газрын захиргааны хэргийн шүүхэд гаргана.

Төлбөр, төлбөрийн нөхцөл

Хууль зүйн үйлчилгээний төлбөрийн хэмжээг хуульч болон өмгөөлө